آدرس IP یا همان IP Address مخفف عبارت (Internet Protocol Address) است. البته در برخی مطالب این عبارت را به فارسی ترجمه کردند و به آن نشانیآیپی میگویند. تمامی دستگاهها و کامپیوترهای ما دارای یک آدرس و نشانی هستند. منظور از Address عددی است که به هر یک از دستگاههای متصل به شبکه کامپیوتری که بر مبنای مجموعه پروتکل اینترنت کار میکند، اختصاص داده میشود. در مقایس واقعی وقتی ما از یک دستگاه به دستگاه دیگر پیامی ارسال میکنیم، در واقع از یک آدرس یا نشانی به آدرسی دیگر پیام ارسال کردهایم. حتی در شبکه اینترنت تمامی وبسایتهایی که ما با آنها کار میکنیم دارای یک IP Address هستند. یکی از معروفترین آدرس IPهای دنیا آدرس (8.8.8.8) گوگل است.
IP Address نخسه ۴ (IPV4):
IP Address نخسه ۴ یک عدد ۳۲ بیتی است. این عدد برای سادگی و کاربرد راحت آن به چهار عدد تقسیم شده که با وسیله دات یا نقطه (.) از هم جدا میشوند، (مانند ۱۶۲.۱۶.۲۵۵.۱). هر کدام از این اعداد شامل ۸ عدد یا ۸ bits هستند، که جمع آن ۳۲ bits میشود که میتوان در هر بخش عددی از ۰ تا ۲۵۵ باشد. یعنی با این حساب در هر بخش میتوان ۲۵۶ آدرس مختلف داشته باشیم. (۲ به توان ۸) و در مجموع ۲ به توان ۳۲ آدرس ایجاد میشود.
اصولا هر IP Address ۳۲بیتی به دو بخش پیشوند و پسوند تقسیم میشود که به منظور ایجاد یک روش مسیریابی کارآمد طراحی شده است. پیشوند IP، شبکهای را که به کامپیوتر به آن متصل است مشخص میکند (Network) و در آنسو پسوند یک کامپیوتر یکتا را روی شبکه مشخص میکند. در واقعا هر شبکه در اینترنت دارای یک مقدار یکتا است که تحت عنوان شماره شبکه شناخته میشود. یعنی هر آدرس کامل دارای یک پیشوند و پسوند یکتا است، اما اگر دو کامپیوتر به شبکه متصل باشند به این معنا نیست که یک آدرس داشته باشند. هر کامپیوتر متصل به شبکه یک آدرس یکتا و یونیک دارند.
IP Address نخسه ۶ (IPV6):
با گسترش اینترنت باید امکان ساخت IPهای بیشتر نیز فراهم میشد و بهترین راه برای این کار ساخت مجدد Internet Protocol Address بود. سرانجام در سال ۱۹۹۵، IP Address جدی تحت عنوان IP Address نخسه ۶ توسط تیم Internet Engineering Task Force معرفی شد. مقدار این IP Address از ۳۲ بیت به ۱۲۸ بیت افزایش یافت و آدرسدهی در تمام شبکهها تا (۲ به توان ۱۲۸) امکان پذیر شد. این موضوع تنها باعث گسترش آدرسهای اینترنتی نشد بلکه باعث کوچکتر شدن روترها نیز شد.
تمامی سیستمعاملهای جدید سرور و خانگی از این موضوع پشتیبانی میکنند ولی با این وجود متاسفانه هنوز بسیاری از روترهای خانگی و تجهیزات شبکههای عادی از IP Address نخسه ۶ پشتیبانی نمیکنند.
در این نسخه از IP Address از مبنای ۱۶تایی یا هِگزادِسیمال استفاده میشود. در علوم رایانه و ریاضی عدد نویسی بر پایه ۱۶ است. در رایانش، هِگزادِسیمال یا hexadecimal معمولاً با پیشوند “0x” آغاز میشود. در برخی مواقع به اختصار hex گفته میشود. در این الگو از اعداد ۰ تا ۹ برای مقادیر ۰ تا ۹ و از حروف A, B, C, D, E, F برا مقادیر ۱۰ تا ۱۵ استفاده میشود.
IP Address نخسه ۶ بجای ۴ بخش از ۱۲ بخش برای عدد گذاری و به جای نقطه از دونقطه (:) برای جدا کردن هر بخشاستفاده میشود. در این ورژن هر قسمتی که با دونقطه از قسمت دیگر جدا میشود هِگزادِسیمال یا یک هِگزا گفته میشود. حروفی به کار رفته در hexadecimal معادل اعداد زیر هستند:
A = 10
B = 11
C = 12
D = 13
E = 14
F = 15
نحوه نوشتن یک عدد با استفاده از هِگزادِسیمال و تبدیل آن به باینری:
AE94
در بالا یک مثال از عدد هگزا را داریم. حالا چگونه باید این عدد را بخوانیم یا به اصطلاح به باینری تبدیلش کنیم؟ ابتدا برای هر حرف یا عددی که نوشته شده باید ۴ بیت را در نظر بگیریم. پس تا اینجا ۱۶ بیت در اختیار داریم.
باینری حرف A:
همانطور که در بالا ذکر شدمعادل عدد ۱۰ حرف A است. پس باید طوری صفر و یکهای مربوط به چهار بیت را چایگذاری کنیم که جمع ارزشهای آن ۱۰ باشد.
1010
توضیح:
• ارزش بیت اول از راست (۲ به توان ۰) ۱ است.
• ارزش بیت دوم از راست (۲ به توان ۱) ۲ است.
• ارزش بیت سوم از راست (۲ به توان ۰) ۱ است.
• ارزش بیت چهارم (۲ به توان ۴) ۴ است.
چون فقط بیت دو و چهار روشن است ارزش آنها را با هم جمع میکنیم. در نتیجه ۸ به علاوه ۲ برابر با ۱۰ است.
باینری حرف E:
پس با توجه به مثال بالا برای اینکه ارزش بیتها معادل با E یا همان عدد ۱۴ شود باید ۴ بیت به صورت زیر نوشته شود:
1110
ارزش بیتهای دو، سه و چهار از سمت راست روشن هستند، پس به ترتیب برابر ۲، ۴ و ۸ است که اگر مجمع این اعداد مساوی عدد ۱۴ است.
باینری عدد ۹:
به دست آوردن عدد ۹ نیز به همان روش محاسبه میشود. بیت اول و بیت چهارم روشن است و مجموع ارزش آنها یعنی ۱ و ۸ است و مجموعه این دو عدد برابر با ۹ است.
1001
و عدد ۴ به همان روش، باید فقط بیت سه از راست را روشن بگذاریم که ارزش آن برابر ۴ است.
0100
درآخر باینری AE94 به صورت زیر نوشته می شود:
1010.1110.1001.0100
امیدواریم که از خواندن این مطلب بیشترین استفاده را برده باشید. برای خواندن مطالب بیشتر در حوزه خدمات شبکه و پشتیبانی شبکه به صفحه مقالات در وبسایت ما مراجعه کنید.